Kredi taksiti nasıl hesaplanır? Annüite formülü
Bankaların kullandığı eşit taksit formülünü adım adım açıklıyoruz. Neden ilk yıllarda taksitinizin çoğu faize gidiyor?
·7 dakikalık okuma
Türkiye'de bankalar kredileri "eşit taksitli" yöntemle kullandırır: vade boyunca her ay aynı tutarı ödersiniz. Ancak bu ödemenin içindeki anapara ve faiz dağılımı her ay değişir. Bu yazıda taksitin hangi formülle bulunduğunu ve neden ilk yıllarda borcunuzun bir türlü erimediğini açıklıyoruz.
Annüite formülü
Taksit tutarı, finans matematiğinde annüite formülü olarak bilinen şu denklemle bulunur:
Taksit = A × i × (1 + i)ⁿ ÷ ((1 + i)ⁿ − 1)
- A — kredi tutarı (anapara)
- i — aylık efektif faiz oranı (ondalık olarak)
- n — vade, ay sayısı
Buradaki efektif kelimesi önemli. İhtiyaç ve taşıt kredilerinde i, ilan edilen faizin KKDF ve BSMV ile çarpılmış halidir. Konut kredilerinde bu vergiler olmadığı için ilan edilen oran doğrudan kullanılır.
Örnek hesap
1.500.000 TL, aylık %2,89 faiz, 120 ay vadeli bir konut kredisinde i = 0,0289 ve n = 120. Formülü uyguladığımızda taksit 44.818 TLçıkar. Vade boyunca ödenecek toplam tutar 5.378.138 TL, bunun 3.878.138 TL'si faizdir.
Taksitin içi her ay değişiyor
Her ay şu iki adım işler: önce kalan anaparanın faizi hesaplanır, sonra taksitten bu faiz düşülür ve geriye kalan kısım anaparadan silinir. Anapara azaldıkça faiz de azalır, dolayısıyla anaparaya giden pay her ay biraz daha büyür.
| Taksit | Anaparaya giden | Faize giden | Anapara payı |
|---|---|---|---|
| 1. ay | 1.468 TL | 43.350 TL | %3,3 |
| 60. ay | 7.883 TL | 36.935 TL | %17,6 |
| 120. ay | 43.559 TL | 1.259 TL | %97,2 |
1.500.000 TL, %2,89 aylık faiz, 120 ay vade.
Rakamlar çarpıcı: ilk taksitinizin sadece %3,3'ü borcunuzu azaltıyor, geri kalanı bankaya faiz olarak gidiyor. İlk 12 ayda toplam 537.816 TL ödemenize rağmen anaparadan sadece 20.702 TL silinmiş oluyor.
Bu, bir hata veya haksızlık değil; eşit taksitli sistemin doğal sonucu. Faiz her zaman kalan borç üzerinden hesaplandığı için, borcun en büyük olduğu dönemde faiz de en büyüktür.
Kendi ödeme planınızı görün
Kredi bilgilerinizi girin; her ayın anapara, faiz ve vergi kırılımını içeren tam amortisman tablosunu anında oluşturalım.
Hesaplayıcıyı aç →Aylık faizden yıllık maliyete
Türkiye'de faiz aylık ilan edilir ve çoğu kişi bunu 12 ile çarparak yıllık orana ulaştığını düşünür. Bu yanıltıcıdır. Doğru hesap bileşiktir:
Yıllık maliyet = (1 + i)¹² − 1
Aylık %2,89 için basit çarpım %34,68 verirken, bileşik hesap %40,76 çıkar. Aradaki 6 puanlık fark, kredinizi başka yatırım araçlarıyla karşılaştırırken doğru rakamı kullanmanız gerektiği anlamına gelir.
Hesap neden bankanın verdiğiyle birebir tutmayabilir?
Bu formül kredinin saf matematiğini verir. Bankalar ödeme planına şu kalemleri ekleyebilir:
- Dosya masrafı ve tahsis ücreti
- Hayat sigortası primi (çoğu bankada zorunlu tutulur)
- Konut kredilerinde DASK ve konut sigortası
- Ekspertiz (değerleme) ücreti
- Kredinin kullandırıldığı gün ile ilk taksit tarihi arasındaki gün farkı için tahakkuk eden ek faiz
Bu yüzden bankadan aldığınız teklifi değerlendirirken faiz oranını değil, sözleşmede yer alması zorunlu olan yıllık maliyet oranını karşılaştırın. Tüm masraflar bu orana dahildir ve bankalar arası tek gerçek kıyas ölçüsü budur.
Vergilerin hesaba nasıl girdiğini merak ediyorsanız KKDF ve BSMV nedir yazımıza, ödeme planını yorumlamak için amortisman tablosu nasıl okunur yazımıza bakabilirsiniz.