Ara ödeme kredi vadesini ne kadar düşürür?

Elinize toplu bir para geçti ve kredinize ara ödeme yapmayı düşünüyorsunuz. Peki bunun karşılığı tam olarak ne? Vadeniz kaç ay kısalır, bankaya ödemeyeceğiniz faiz ne kadar olur? Bu soruların cevabı çoğu insanın tahmininden çok daha büyük bir rakam.

Somut bir örnek

1.500.000 TL tutarında, aylık %2,89 faizli, 120 ay vadeli bir konut kredisi düşünelim. Bu kredide aylık taksitiniz 44.818 TL, vade sonunda bankaya ödeyeceğiniz toplam tutar ise 5.378.138 TL. Yani 1.500.000 TL aldığınız kredi için 3.878.138 TL faiz ödüyorsunuz.

Şimdi 12. ayda 300.000 TL ara ödeme yaptığınızı varsayalım ve taksitin sabit kalıp vadenin kısalmasını seçelim:

300.000 TL'lik tek bir ödeme, vadeyi 57 ay kısaltıyor ve 2.292.298 TL faiz tasarrufu sağlıyor. Yani ödediğiniz her 1 TL, size 7,64 TL faiz kazandırıyor. Bu, hiçbir yatırım aracının garanti etmediği bir getiri.

Neden bu kadar büyük bir etki yapıyor?

Ara ödeme doğrudan anaparadan düşer. Kredinizin faizi her ay kalan anapara üzerinden hesaplandığı için, anaparayı bir kez düşürdüğünüzde o günden vade sonuna kadar her ayın faizi daha küçük bir rakam üzerinden işler. Etki tek seferlik değil, kalan tüm aylara yayılır ve bileşik olarak birikir.

Zamanlama her şeydir

Aynı 300.000 TL'yi kredinin farklı dönemlerinde ödeseydiniz sonuç çok farklı olurdu:

12. ayda yapılan ödeme, 84. ayda yapılanın altı katı tasarruf sağlıyor. Sebep basit: kredinin başında kalan anapara büyük ve önünüzde uzun bir vade var, dolayısıyla etkinin yayılacağı ay sayısı fazla. Sonlara doğru anapara zaten erimiş, kesecek faiz kalmamış olur.

Buradan çıkan pratik sonuç: ara ödeme için "doğru zamanı" beklemek genellikle zarar ettirir. Paranız hazırsa erken davranmak, daha büyük bir tutarı sonra ödemekten çoğu zaman daha iyidir.

Vade mi kısalsın, taksit mi düşsün?

Ara ödeme yaptığınızda bankalar size iki seçenek sunar ve bu seçim sonucu ciddi biçimde değiştirir:

• Vade kısalsın: Taksitiniz aynı kalır, krediyi daha erken bitirirsiniz. Faiz tasarrufu en yüksek bu seçenekte olur.
• Taksit düşsün: Vade aynı kalır, aylık ödemeniz hafifler. Nakit akışınız rahatlar ama toplam faiz tasarrufunuz belirgin biçimde daha az olur.

Bütçeniz mevcut taksiti kaldırabiliyorsa vadeyi kısaltmak matematiksel olarak daha avantajlıdır. Aylık ödemede zorlanıyorsanız veya nakit akışınızda belirsizlik varsa taksiti düşürmek makul bir tercihtir — daha az kazandırır ama sizi risk altına sokmaz.

Erken kapama tazminatını unutmayın

Ara ödeme veya kredinin tamamının kapatılması durumunda banka yasal sınırlar içinde tazminat talep edebilir. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a göre bu tutar, kalan vadesi 36 aydan fazla olan kredilerde kalan anaparanın en fazla %2'si, 36 ay ve altındakilerde en fazla %1'idir. Yukarıdaki örnekte bile bu tazminat, sağlanan tasarrufun yanında küçük kalır; yine de hesabınıza dahil etmelisiniz.

Her zaman doğru karar mı?

Hayır. Paranızı kredinizin efektif maliyetinden daha yüksek getiriyle değerlendirebiliyorsanız, ara ödeme yapmamak matematiksel olarak daha kârlı olabilir. Özellikle düşük faizli eski konut kredilerinde bu durum sıkça görülür. Karşılaştırmanız gereken sayı, ilan edilen aylık faiz değil, kredinin vergiler dahil yıllık maliyet oranıdır.

Bu karşılaştırmayı nasıl yapacağınızı krediyi mi kapatmalı, yatırım mı yapmalı yazımızda adım adım anlattık.